Er wordt nu in de 2e kamer gesproken over de Participatiewet en vooral het falen ervan, zeker voor chronisch zieken, die vast zitten in de bijstand! Een wet met gelijkwaardige regels, zoals de WIA/IVA (Het bestaat dus gewoon al hè!) is nodig voor onze doelgroep!
Want niet kúnnen participeren, omdat je ziek bent, is geen keuze!

Toen ik begin 2014 als zzp’er burned-out lag, had ik goede hoop, dat ik na een maand of drie weer fris en fruitig op zou staan en mijn eigen bedrijf in theater maken op o.a. scholen, weer op zou kunnen pakken.
Door het waarmaken van mijn droom, had ik voldoende salaris om van rond te komen, maar kon ik geen arbeidsongeschiktheidsverzekering betalen. Uiteraard had ik me daar goed in verdiept én me laten voorlichten.

Daarom was ik al jaren een verstandige spaarder en zou ik, zonder financieel in de problemen te komen, ruim een jaar ziek kunnen zijn. Ik was ervan overtuigd, dat ik nooit langdurig ziek zou zijn, omdát ik werk deed, waar ik ontzettend blij van werd!

Maar na ruim acht maanden ziek zijn, begon ik em behoorlijk te knijpen! Er zat namelijk nog bijna geen verbetering in mijn gezondheid en mijn bankrekening was behoorlijk geslonken. Ik kan je vertellen, dat dit zonder inkomsten, heel hard gaat!

Gelukkig bestaat er een ‘vangnet voor sociale zekerheid’; voor mensen zoals ik, die tijdelijk niet kunnen werken. Lang leve de bijstand!
(In 2015 kwam de participatiewet; en de bijstand is een voorziening -een uitkering- daarvan.)

Als je burned-out bent, is de aanvraag en het proces, voordat je überhaupt een gesprek voor deze uitkering kunt krijgen, eigenlijk niet te doen. Met behulp van lieve vrienden sprokkelde ik alles bij elkaar, wat nodig was voor hét gesprek bij de ambtenaar van de gemeente.
Gearmd met een vriend, die me zou bijstaan, strompelde ik met een pak kopieën van o.a. mijn en mijn dochters bankafschriften onder mijn arm het gemeentehuis binnen.

Vanaf die dag, zou ik me nooit meer ontspannen en veilig voelen in het gemeentehuis.

Het was goed, dat ik niet alleen gegaan was, want ik kon bijna alleen maar huilen tijdens het gesprek. En zelfs ruim 10 jaar later, heb ik nog geen enkel gesprek daar kunnen voeren zonder tranen. (Verschrikkelijk irritant vind ik dat! En wat zegt dat veel…)

Wat viel er een last van mijn schouders, toen deze uitkering uiteindelijk werd toegewezen!
En wat had ik géén idee, hoeveel stress dit ‘vangnet van sociale zekerheid’ mij nog op zou leveren! Die term pretendeert wat anders te zijn, dan het in werkelijkheid is, voor mij dan hé!

De beginperiode van ‘in de bijstand zitten’ herinner ik me vooral nog van verplichte aanwezigheid bij trainingen en gesprekken met als doel, om weer terug te keren in het arbeidsproces. Aangezien ik nog heel erg ziek was, zat ik daar als een zombie met tranen die stil over mijn wangen rolden. Ik heb heel stil en onopvallend leren huilen toen.
En pas na een aantal bijeenkomsten was er ineens iemand, die tegen mij zei: ‘Wat dóe jij hier in vredesnaam?’

Zij werd mijn klantmanager en kwam voor me op. ‘Eerst herstellen, dan de rest’, zei zij.

Ik werd even met rust gelaten, zodat ik met mijn gezondheid en privéleven aan de slag kon.
Therapie en een revalidatietraject hielpen mij met de verwerking van het verlies van mijn gezondheid door o.a. fibromyalgie en het leren omgaan hiermee. Ook kwam diep weggestopt verdriet door verlies van mensen, relaties en mijn eigen bedrijf naar boven. Er werd veel geheeld.

Mijn eigen innerlijke drive om weer aan het werk te gaan, zorgde ervoor, dat ik het toch weer ging proberen. En weer… en weer…
En steeds kwam ‘de man met de hamer’ en sloeg me weer ‘knock out’.

Toen ik mijn klantmanager wilde bellen, bleek ik tot mijn onaangename verrassing ineens een ándere klantmanager te hebben. Niemand die mij daarover geïnformeerd had. Ze hadden een nieuwe indeling gemaakt, deze keer op de volgorde van de achternamen. Mijn achternaam begon met de ‘B’, dus hoorde ik vanaf nu bij ‘die en die’.
Geen nummer meer, maar een letter voortaan.

En weer opnieuw moest ik mijn verhaal doen en bewijzen dat ik echt heel graag wilde werken! En nee, ik wist zeker, dat ik niet terug het onderwijs in wilde!
Weet je hoeveel gedoe het oplevert, als je een bijstandsuitkering hebt en (gedeeltelijk) weer gaat werken?
Okee, ik had steeds een wisselend inkomen, doordat ik geen vaste uren had bij; eerst de snackbar, daarna een hondenuitlaatservice en tenslotte de combi van uitlaatservice en hondentrainer, maar als je daardoor iedere maand niet op tijd je huur kunt betalen, met alle gevolgen van dien, is dat toch best heel vervelend!

Wat ik ook heel vreemd vond, was dat als je een vrijwilligersvergoeding kreeg, (tot een bepaald bedrag) je alles mocht houden en dat wat ik verdíende, allemaal gekort werd op mijn uitkering. Ik kwam dus nooit boven de uitkering uit met mijn parttime werk. Ik vond dat heel oneerlijk, maar ja ‘Regels zijn regels’, werd er gezegd op mijn vraag hierover.

Uiteindelijk sloeg de ‘man met de hamer’ me zo hard, dat ik nooit meer volledig gezond ben opgestaan. Omdat het gesprek over arbeidsverplichting, wat ieder jaar weer gevoerd moest worden, mij zo ontzettend veel stress opleverde, heb ik een gesprek aangevraagd met de keuringsarts en mijn hele werk-, ziekte- én privé dossier ingeleverd. Alles lag op tafel, dit ben ik.

Het pakte voor mij goed uit. Ik heb langdurig (tot aan mijn pensioen) een volledige vrijstelling van arbeidsverplichting. Dat stukje geeft rust.
Echter, alle andere regels blijven wél van toepassing!

De afgelopen tien jaar, kwam ik erachter dat het heel wat ongunstiger is om langdurig ziek te zijn in de bijstand, dan langdurig ziek te zijn en een uitkering via WIA/IVA te krijgen! De oneerlijke verschillen, waar ik in de loop der jaren achter kwam, verbijsterden mij!
In de bijstand (en dus niet in de WIA/IVA!) geldt het volgende:

• Je hebt meldingsplicht: verandering in je woonsituatie, inkomen, je auto, op vakantie gaan en terugkomen, ziekenhuisopname, alles moet je melden!
  Het kan zijn dat je uitkering gekort wordt daardoor en sowieso, als je het níet meldt, loop je het risico op een boete of terugvordering van je uitkering.
• Je mag max. 4 weken per jaar naar het buitenland en als je een beetje pech hebt (zoals ik een keer), moet je daarna op het matje komen en je hele verblijf met bonnetjes en afschriften verantwoorden.
  (Leuk gevoel hou je dan aan je bijzondere vakantie over… zie blog Bijstandstrauma.)
• Als je gaat samenwonen en je partner heeft een (bepaald) inkomen, dan ben jij je uitkering kwijt. (Eerlijk gezegd ben ik liever financieel afhankelijk van de gemeente, dan van mijn geliefde.)
• Als je geen vrijstelling hebt van arbeidsverplichting en heel veel chronisch zieken hebben dit nog niet (Ik dus wel, hoera! Ik ben echt ziek genoeg om niet meer te kunnen werken!), moet je steeds weer solliciteren en/of een andere tegenprestatie verrichten.
• Ook kun je ieder jaar opgeroepen worden om je bankafschriften te laten zien. (Je mag het ook opsturen of via de mail verzenden, aardig hè?)
• Het kan zijn dat de gemeente een melding van iemand krijgt (er zijn speciale kliklijnen), wegens een vermoeden van overtreding van de regels van de bijstand. Jíj moet dan gaan bewijzen dat dit niet zo is!!
  (En ik kreeg daarmee te maken! Weet je hoe afschuwelijk dat is? En natuurlijk vertellen ze er niet bij, wíe de melding heeft gedaan. Vind je het dan gek, dat je je eigen buren bijna niet meer durft te vertrouwen? (Zie blog Bijstandstrauma en fraude.)
• Ook kan het gebeuren, dat er mensen van de gemeente voor je deur staan, die je huis komen doorzoeken. Weigeren daarvan heeft gevolgen voor je uitkering!
• Als je een erfenis krijgt, moet je dat direct melden bij de gemeente. Ook als je het bedrag nog niet in handen hebt. Het kan zijn, dat je uitkering gestopt wordt. (Ook als je het bedrag dus nog niet in handen hebt…) Als je de erfenis heb opgebruikt aan noodzakelijke kosten en je zit weer onder de grens, kun je opnieuw bijstand aanvragen. Gemeente zal dan goed kijken, waar je het geld aan uit hebt gegeven. (Dus als je je droomreis wilt maken, of een autootje wilt kopen, dan kun je later behoorlijk in de problemen komen!! Echt fijn… een erfenis krijgen…)

Begrijp je, lieve lezer, dat iedere chronisch zieke, die te maken heeft met de regels van de Participatiewet / Bijstand, zit te hunkeren naar een andere uitkeringsvorm, met gelijkwaardige regels als bijvoorbeeld de WIA/IVA? (Voor mensen die volledig en langdurig niet kunnen werken.) En dan heb ik het nog niet eens over de hoogte van de uitkering…

Want niet kúnnen participeren, omdat je ziek bent, is geen keuze!

* Met dank aan Concept Nederland, die al jarenlang pleit voor een uitkering met een menswaardige vergoeding en eerlijke regels, voor chronisch zieken die in de Bijstand ‘gevangen zitten’.